اخبار تکنولوژی و علم قرن 21

پنج شنبه ۹۶/۰۹/۰۲

آماده سازی اولین شتاب دهنده ذرات در خاورمیانه – 21tech.ir

21 century technology news

اخبار علم و تکنولوژی قرن 21
www.21tech.ir

آماده سازی اولین شتاب دهنده ذرات در خاورمیانه

اولین Synchrotron در خاورمیانه
294 نمایش

 اولین مرکز بزرگ تحقیقاتی با شتاب دهی ذرات زیر اتمی در خاورمیانه با نامSynchrotron-light for Experimental Science and Applications in the Middle East که به اختصار SESAME نامیده می شود، درگیر ناآرامی های سیاسی، تحریم ها و حتی مورد حمله قرار گرفتن دو تن از دانشمندانش بوده است (منظور آقایان مجید شهریاری و فریدون عباسی hsj). با این اوصاف مرکز علمی وعملیاتی SESAME در خاورمیانه در حال آماده سازی خود برای بهره برداری از اولین شتاب دهی ذرات زیر اتمی در این منطقه است.

این دستگاه که در خارج شهر امان در کشور اردن قرار دارد، شتاب دهی الکترون ها را در حلقه ی ۱۳۳متری از ماه دسامبر (آذر ماه) آغاز خواهد کرد تا نهایتا با تولید تابش پر انرژی حاصل، شروع به مطالعات علمی در ماه می سال ۲۰۱۷ بکند.

به دلیل محدودیت منابع مالی در ابتدا SESAME با نصف ظرفیت پیش بینی شده برای افتتاحیه ی خود، آغاز به کار خواهد کرد. اما این حقیقت را نباید فراموش کرد که تا همین مرحله هم با توجه به شرایط سیاسی خاورمیانه یک مشارکت قابل تحسین صورت گرفته است. مدیر پروژه خالد توکان در این باره می گوید: “این مشارکت زمینه را آماده می کند برای ایجاد شرایط و فرهنگ توسعه ی هر چه بیشتر تکنولوژی و علم در منطقه ای که ما در آن زندگی می کنیم”.

SESAME حاصل همکاری مشترک میان بحرین، قبرس، مصر، ایران، اردن، پاکستان، فلسطین و ترکیه است با نظارت سازمان آموزش علم و فرهنگ سازمان ملل متحد (UNESCO). این پروژه همچنین از کشورهای دیگر و اتحادیه ی اروپا مساعدت مالی دریافت می کند.

این ماشین ابتدا نور را در یک بازه ای از طول موج ها تولید می کند سپس آن را در یک خط حرکت (beamline)  با چگالی زیاد و فرکانس بالا قرار می دهد. از این دستگاه می توان در مطالعه ساختار مواد، نمونه های بیولوژیکی و آثار باستانی در مقیاس اتمی استفاده کرد. SESAME دارای ظرفیت برای ۲۴ خط تابش است. مطابق پیش بینی هایی که صورت گرفته بود مقرر شده بود این ماشین با چهار beamline آغاز به کار کند اما با توجه به کسری بودجه پروژه این تعداد به دو beamline کاهش پیدا کرد; یکی انفرارد(Infrared) و دیگری X-ray.

توضیح بخش های مختلف Synchrotron

توضیح بخش های مختلف Synchrotron

آقای توکان می گوید: ” SESAME در منطقه ای از جهان قرار گرفته که ناپایداری های سیاسی باعث شده بودجه تعهد داده شده به پروژه از سوی کشورهای منطقه، به طور کامل پرداخت نشود. ایران به دلیل تحریم ها تا ژانویه سال آینده قادر به پرداخت سهم خود نخواهد بود. قبرس به دلیل بحران اقتصادی سهمش را نپرداخته و پاکستان تا کنون نیمی از سهم امسال خود را پرداخت کرده است. در واقع فقط ترکیه و اردن به طور کامل سهم سالیانه و سهم کلی خود را در این پروژه پرداخت کرده اند. همچنین مشکلی دیگری که بر سر راه این پروژه ایجاد شد ترور دو تن از اعضای تیم این پروژه بود.

ولی با این اوصاف مهندسان امیدوارند که تست های اولیه تا ماه می سال ۲۰۱۷ به اتمام برسد و پس از آن محققان که عمدتا از دانشگاه های خاورمیانه و در رشته های مختلف از داروسازی تا فیزیک هستند، بتوانند وقت رزرو کنند تا از این دو beamline استفاده کنند.

این ماشین به محققان امکان مطالعات عمیق تر و دقیق تری در آثار باستانی پر تعداد منطقه می دهد. باستان شناس ژان گونوگ می گوید: “امیدوارم این دستگاه به همکاری میان کشورهای منطقه برای شناخت بهتر تاریخ مشترکمان کمک کند. بسیاری از آثار تاریخی مانند مومیایی های مصر و کاغذ های پاپیروس بسیار شکننده هستند و جابه جایی آنها در مسافت های طولانی بسیار پر هزینه و خطرناک است چون اگر آنها را سوار بر هواپیما کنید آسیب جدی خواهند دید”.

هزینه ی ساخت این ماشین بالغ بر ۱۱۰ میلیون دلار امریکا است که در حدود یک ششم نمونه ی اروپایی خود در جرونوبل فرانسه است که یکی از مجهزترین synchrotron ها در دنیا است.

تخمین زده می شود با چند ده میلیون دلار دیگر این ماشین تا چند سال آینده به بهره برداری با حداکثر ظرفیت برسد.


نوشتن یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عنوان منو